Niewegańska | Wegańska B12

 

Witamina B12, jedna z niewielu substancji, której brak jest w codziennej, wegańskiej diecie powinna być suplementowana czyli musi pochodzić ze sklepowej półki. Kupujący ją weganie tak jak w przypadku pozostałych produktów chcieliby wiedzieć na pewno czy wybrany przez nich słoiczek z witaminą B12 faktycznie zawiera wegańskie tabletki. Czy witamina B12, sztandarowa witamina weganizmu w ogóle może być niewegańska? Niestety może i najczęściej jest.

Jak powstaje witamina?

Choć opracowano całkowicie syntetyczną metodę produkcji witaminy B12 jest ona zbyt skomplikowana i zbyt droga do stosowania w przemyśle. Wszystkie liczące się firmy farmaceutyczne, dostawcy witaminy B12, wytwarzają ją na drodze biotechnologicznej z wykorzystaniem siedmiu różnych szczepów bakteryjnych i odpowiednio dobranych do każdego szczepu procesu i pożywki. W każdym przypadku dla wytworzenia witaminy mikroorganizmy potrzebują pożywki, którą odżywiają się i na której rosną. Dla jednych szczepów używa się pożywek pochodzenia zwierzęcego dla innych pochodzenia roślinnego.

Na pożywkach odzwierzęcych witaminę B12 wytwarzają:

Butylibacterium methylotrophicum – na pożywce z peptonu (uzyskiwany jest z tkanek zwierzęcych),
Propionibacterium freudenreichii – na pożywce z glukozy wzbogaconej peptonem z dodatkiem hydrolizatu kazeiny (z tkanek zwierzęcych i mleka krowiego),
Propionibacterium shermanii – w cieczy po fermentacji mlekowej (przemysłu mleczarskiego).

Na pożywkach pochodzenia roślinnego witaminę B12 wytwarzają:

Propionibacterium shermanii – na namoku kukurydzianym wzbogaconym glukozą,
Propionibacterium acidipropionici – na melasie trzcinowej,
Pseudomonas denitrificans – na glukozie wzbogacanej betainą,
Lentinula edodes – na melasie buraczanej.
 

Zatem sama B12 dostępna jest na rynku surowców do produkcji witamin za równo w wersji odzwierzęcej jak i w wersji czysto roślinnej. Producent tabletek zamawiając witaminę B12 w firmie, która ją syntezuje musi zaznaczyć w specyfikacji, którą wersję witaminy chce otrzymywać. Niestety, informacja o pochodzeniu witaminy, odzwierzęcym czy czysto roślinnym nie jest dostępna na opakowaniu gotowego produktu. W jego składzie znajdziemy tylko informację o formie chemicznej witaminy i jej zwartości.

Co jeszcze w tabletce?

Najpowszechniejszą formą witaminy B12 jest tabletka. Istnieje też forma płynna i proszek jednak to tabletki są najczęściej kupowaną postacią handlową B12 ze względu na wygodę użycia, trwałość, dostępności i cenę. Sama witamina B12 stanowi część tabletki reszta to tak zwany nośnik - substancje nadające jej wygodny rozmiar, twardość i kształt. Najczęściej, tabletkę tworzą wspólnie cztery substancje: celuloza mikrokrystaliczna, fosforan wapnia, kwas stearynowy i stearynian magnezu. Dwie z nich mogą, ale wcale nie muszą być wegańskie.

Stearynian magnezu (lub wapnia) należy do grupy soli kwasów tłuszczowych. Tabletkom nadaje gładkość ułatwiającą przełykanie i zapobiega ich sklejaniu się. Tłuszcze użyte do produkcji stearynianów mogą być zwierzęce lub roślinne.

Drugą substancją jest kwas stearynowy tworzący kształt i masę tabletki. Otrzymuje się go na drodze hydrolizy łoju wołowego ale dostępna jest też technologia oparta o tłuszcze roślinne. Podobnie jak w przypadku samej witaminy B12 także pozostałe składniki tabletki mogą być pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego.

Tu także, producent suplementu musi wyraźnie poinformować dostawcę surowca jakiego pochodzenia składniki chce kupować. Niestety i tutaj opakowanie gotowego do użycia suplementu w informacji o składzie nie wskaże, czy stearynian i kwas stearynowy są zwierzęcego czy roślinnego pochodzenia.

Które wegańskie?

Wytworzenie wegańskiego suplementu diety wymaga od jego producenta chęci, wiedzy i zachodu. Dodatkowo, surowce czysto roślinnego pochodzenia jako mniej popularne na rynku są istotnie droższe. Firma, która zadała sobie trud by wybrać i kupić składniki do czysto wegańskiej wersji witaminy B12 z całą pewnością pochwali się tym faktem na opakowaniu i w opisie swojego produktu. Natomiast prawdopodobieństwo, że w opakowaniu nie oznaczonym jako „produkt odpowiedni dla wegan” wszystkie jego składniki będą przypadkiem całkowicie wegańskie jest niewielkie.

Chcąc mieć pewność szukajmy zatem informacji na opakowaniu. Wyraźnego oznaczenia przydatności preparatu dla wegan. Wybierajmy produkty tych producentów i w tych sklepach, które znane są z wegańskich produktów i ze wspierania weganizmu.

Źródła: (Alicja Kośmider, Katarzyna Czaczyk: „ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010” , Wydział Nauki o Żywności, XL Sesja Komitetu Nauk o Żywności Polskiej Akademii Nauk)